CMC 500: nowy standard bezpieczeństwa osobistego

Niebezpieczeństwa stwarzane przez otoczenie

• Widoczność i dostęp: miejsca testu często nie są widoczne bezpośrednio. Zwiększa to ryzyko, że niezauważona osoba wejdzie do strefy niebezpiecznej, lub że awaryjna sytuacja nie zostanie wykryta odpowiednio wcześnie.
• Błędy systemu: gdy testowany jest cały system, wadliwe podzespoły mogą powodować wystąpienie nieprzewidywalnych reakcji – przykładowo, nieprawidłowo działające zabezpieczenie może generować nieprawidłowe sygnały.
• Czynniki zewnętrzne: często w tym samym obszarze roboczym może pracować wiele osób. W takich przypadkach zła komunikacja lub przypadkowa aktywacja urządzenia mogą stanowić źródło niebezpieczeństwa.
   

Niebezpieczeństwa stwarzane przez tester lub procedurę testową

• Porażenie prądem elektrycznym: testery generują wysokie napięcia. Przed rozpoczęciem pracy, tester (lub jego wyjścia) musi zostać odłączony od systemu energetycznego. Należy również używać zabezpieczonych wtyków i podłączać je we właściwej kolejności.
• Błędy podłączeń: gdy w użyciu jest duża liczba kabli, trudno zachować całościowy ogląd połączeń. Błędy mogą skutkować zniszczeniem wyposażenia lub obrażeniami ciała, dlatego tak ważne jest, by pracować starannie i dokładnie.
• Nieprawidłowe uziemienie: uszkodzony przewód uziemienia ochronnego stwarza zagrożenie dla ludzi i urządzeń. Dodatkowe uziemienie ochronne jest obowiązkowe.
• Błędy proceduralne: presja czasu może skłaniać ludzi do wybierania dróg na skróty, jak np. zmiana połączeń bez wcześniejszego wyłączenia urządzenia.
• Błędy pomiaru: precyzja kalibracji może zostać utracona w wyniku starzenia się urządzeń lub za sprawą czynników środowiskowych. Należy przeprowadzać regularne kontrole.

Środki bezpieczeństwa, które zostały przyjęte przez branżę często stanowią pochodną norm i następnie zostały usprawnione poprzez narzucenie wymogów operacyjnych. Do typowych środków tego rodzaju mogą na przykład należeć: instrukcje robocze, szkolenia z zakresu bezpieczeństwa, środki ochrony indywidualnej (ŚOI), oceny ryzyka, indeksy bezpieczeństwa.

Szczególne znaczenie ma „5 zasad bezpieczeństwa”, które obecnie stosuje się na całym świecie podczas pracy na instalacjach elektrycznych:

1. Izoluj.
Wszystkie elementy systemu muszą zostać całkowicie odłączone od systemu energetycznego – włącznie z ewentualnymi napięciami powrotnymi.

2. Zabezpiecz przed ponownym połączeniem.
Zabezpiecz rozdzielnicę, np. za pomocą blokad lub znaków ostrzegawczych, aby zapobiec przypadkowemu ponownemu połączeniu.

3. Sprawdź, czy w instalacji nie ma napięcia.
Za pomocą odpowiedniego sprzętu pomiarowego przetestuj każdy przewodnik, aby upewnić się, że nie znajduje się on pod napięciem. Napięcie może pojawić się w wyniku pętli sprzężenia zwrotnego lub pochodzić z innego testera.

4. Uziem i zewrzyj połączenia.
Najpierw wykonaj połączenie z układem uziemiającym, a następnie z elementem systemu. Wszystkie połączenia muszą być bezpiecznie podłączone i zabezpieczone przed zwarciem.

5. Zabezpiecz sąsiednie elementy będące pod napięciem.
Jeżeli nie można wyłączyć sąsiednich elementów będących pod napięciem,zakryj je lub osłoń.

Normy bezpieczeństwa stanowią sedno zagadnienia bezpieczeństwa osobistego w procesie rozwoju systemów testujących. Szczególnie istotne są normy IEC 61010-1, ISO 13849-1 (włącznie z IEC 61508-3) oraz EN 50191.

IEC 61010-1: Wymagania bezpieczeństwa dotyczące elektrycznych przyrządów pomiarowych, automatyki i urządzeń laboratoryjnych
Norma IEC 61010-1 określa ogólne wymogi bezpieczeństwa względem sprzętu elektrycznego do pomiarów, kontroli i użytku laboratoryjnego. Jej celem jest minimalizacja ryzyka dla użytkowników i środowiska. Określono w niej, między innymi, środki ochronne, które wyeliminują zagrożenia elektryczne, mechaniczne i termiczne oraz zapobiegną rozprzestrzenianiu się pożaru, który może zostać wywołany przez wadliwe urządzenie.

ISO 13849-1: Bezpieczeństwo funkcjonalne
Ta norma opisuje w jaki sposób powinny być skonfigurowane elementy sterujące (włącznie z oprogramowaniem), które są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Jej celem jest minimalizacja prawdopodobieństwa wystąpienia niebezpiecznych błędów. Została rozszerzona poprzez dodanie do niej normy IEC 61508-3 dotyczącej oprogramowania. Ma ona zastosowanie bez względu na rodzaj technologii, lub inaczej mówiąc, dotyczy układów elektrycznych, mechanicznych i hydraulicznych.

EN 50191: Instalacja i eksploatacja elektrycznych stanowisk badawczych
Ta norma europejska reguluje kwestię instalacji i eksploatacji elektrycznych stanowisk badawczych. Zawiera ona, między innymi, wymagania względem środków ochrony, personelu, procedur testowych, a także, przykładowo, sygnalizacji przy użyciu lamp (czerwona/zielona) w celu wskazywania stanów roboczych.